Verslag Flight Simulator weekend in de Aviodome
 13/14 oktober 2001

door Jos Grupping

Met dank aan AVSIM, DFSO, FSFAN, FSCB, NL2000, TCA, VFS, LLDT,
FSCMN, Aeyes, Jerry Bielsma en Jos Grupping voor fotoís en illustraties.

 


Een tweede Flight Simulator weekend in 2001, zou daar wel voldoende animo voor zijn? Wel, het antwoord is ja. Ondanks het prachtige weer buiten en dus de benauwdheid binnen kwamen er meer dan 2000 bezoekers af op wat de 120 leden van flightsim organisaties uit Nederland en BelgiŽ te bieden hadden. De organisatie was weer (voor de laatste keer?) in de bekwame handen van Bob Iken en Ton Andrť, samen met Yvonne Russ en Raymond Oostergo van de staf van het Nationaal Luchtvaart Museum Aviodome op Schiphol.

Met name op zondag waren er veel bezoekers, waarschijnlijk mede door de grote aandacht van de media, die zaterdag in groten getale waren komen opdagen. Waarom, dat valt makkelijk te raden: de verschrikkelijke gebeurtenissen in de VS en Afghanistan. Het NOS Journaal, het Jeugdjournaal, TV Noord Holland en AT5 besteedden aandacht aan het gebeuren, terwijl ook het AD, Parool, Spits, Metro en Piloot&Vliegtuig verslaggevers hadden afgevaardigd. Complimenten aan de deelnemers, die zich niet hebben laten verleiden tot negatieve demoís of uitlatingen. Voor zover ik heb gehoord zijn mede daardoor het FS Weekend, de Aviodome en vliegsimulatie in het algemeen heel positief overgekomen.

Entree Aviodome Binnen in de Aviodome

Er waren dus ongeveer evenveel bezoekers als in april, die dit keer wel meer ruimte hadden, omdat de centrale hal nu niet was ingenomen door het uitgebreide netwerk van de DFSO en de rijen stoelen voor het publiek. Maar dus ook geen demonstraties door die DFSO van strak geplande vluchten onder ATC begeleiding. En ook niet het sonore geluid van Bob Iken als speaker. Bob was er wel, maar min of meer anoniem als beginnend Falcon vlieger (zijn nieuwe hobby) ergens in een afgelegen hoekje van de Aviodome. De centrale rol van de DFSO was deels al overgenomen door de FSGG o.l.v. Jan Willem Knoppers. Die zullen samen met de Aviodome staf ook verantwoordelijk zijn voor volgende FS bijeenkomsten, waarvan de eerste is gepland in april 2002.

Bij de ingang naar de grote zaal stond de Aviodome zelf met een grote stand om het lidmaatschap van de "Vriendenkring van de Aviodome" aan te prijzen maar ook met het grote project "Connie", om een vliegende Constellation naar Nederland te brengen. Zie hiervoor de informatie op de Aviodome website. Ook stond daar de werkgroep Flight Simulator met het nieuwe DC2-model inclusief een schitterend nieuw panel van Rob Cappers en Jan Visser.

De Connie stand Vrienden van de Aviodome


Inhoud


Inleiding

Geen centrale demoís dus, maar gekozen was voor een centraal thema: cockpitbouw. Daarvan waren er dan ook vele en zeer uiteenlopende voorbeelden, uit Nederland maar ook uit BelgiŽ. Daarnaast waren er nog een aantal andere highlights, zoals de officiŽle presentatie van versie 2 van de NL2000 scenery of de demo van de nieuwe Caribische scenery van Chris Wilkes (nog in beta-versie) door de TCA. En ook aandacht voor andere vliegsimulatie programmaís dan Microsoft Flight Simulator, zoals b.v. Fly! en X-Plane en met name de F16 simulatie Falcon4. In een aantal gevallen weer gecombineerd met het thema "cockpitbouw". Ook mijn verslag zal daarom voornamelijk gefocust zijn op dat thema.

De bezoekers Jong geleerd ....

Helaas geen presentatie van de nieuwe versie FS 2002. Weliswaar was de introductie als reactie op de verschrikkelijke gebeurtenissen in de VS uitgesteld, maar inmiddels was ook al bekend dat de officiŽle uitlevering in de VS toch al binnen een week zou starten. Een opgelegde kans voor Microsoft zou je zeggen. Onbegrijpelijk maar ja, we weten eigenlijk niet beter.

Falcon 4

Opvallend was het grote aantal Falcon4 piloten. Behalve de Falcon groep van de FSGG waren er de LowLand Display Tigers en het CampGround Falcon Team, die allebei speciale missies volgen, zoals ze ook op de speciale Falcon Meetings doen. Mede in verband met de genoemde gebeurtenissen was voor typische vredesmissies gekozen, b.v. onder de naam "Feed the Civils", met 2 vliegers en een AWACS station. Wel duidelijk is dat voor het vliegen met Falcon4 weer andere vaardigheden nodig zijn dan voor een standaard vliegsimulator zoals FS of Fly!.

De LowLand Display Tigers Bob als rookie Falcon4 piloot

Voorbeeld daarvan was, jawel, Bob Iken, die als doorgewinterde FS piloot het stuurwiel heeft verruild voor de flightstick. Als Falcon rookie mocht hij op de achterste rij plaatsnemen bij het Campground Falcon Team en proberen zijn F16 niet te laten crashen. Van zijn ervaringen houdt hij overigens een zeer onderhoudend en vermakelijk dagboek bij op de website van het CampGround Team.

Voordat ik verder ga met dit verslag, moeten me even een paar dingen van het hart. Ik neem aan dat alle deelnemers komen met de bedoeling om anderen kennis te laten maken met deze hobby. Om te laten zijn hoe leuk, spannend, onderhoudend, serieus, Ö... vliegen met een vliegsimulator is. Hoe mooi de scenery of de vliegtuigen. Hoe interessant het is om samen met anderen in een netwerk te vliegen of in het verband van een "virtual airline". Het zou dan zinvol zijn om de omgeving ook op maximale interactie in te richten en daar kan nog best wat aan worden verbeterd.

De NL2000-V2 demo De NL2000 stand

Zo zouden de organisatie en de groepen zelf wat beter kunnen nadenken over hun eigen opstellingen. Vak zitten de groepsleden in een gesloten rij met de ruggen naar het publiek. Uiteraard moet de monitor naar het publiek gericht zijn. Per slot van rekening: daar "gebeurt het". De consequentie is dat de demonstrateur met zijn rug naar het publiek zit. Bovendien is hij vaak nog ingespannen bezig naar de ATC te luisteren of een moeilijke nadering uit te voeren. De toeschouwers druipen dan vanzelf weer af. Zo vond ik de stands van FSFAN en AiRKZ minder toegankelijk, maar die van FSC Midden Nederland en het NL2000 team een voorbeeld van hoe het wel moet. Met name Ad Ording, die bij de FSC MN vooraan zat, kan daar over meepraten. Hij werd continu aangesproken.

Verder denk ik aan posterborden met leuke kleurenposters, die een introductie geven in wat daar geshowd wordt. Zoals TCA dit jaar met zijn "totempalen" met screenshots van de Caribische scenery die ze presenteerden. Of zoals bij NL2000 vorig jaar bij de presentatie van versie 1. In mijn ogen zou iedere club verplicht een paar posterborden moeten vullen. Een A3 kleuren kopie kost nog ongeveer 1 Ä en die posters komen ook op andere gelegenheden zeker goed van pas!

Fokker 1000 mock-up Het TCA team

En tenslotte is een beamer inmiddels bijna onmisbaar om bewegende beelden op groter formaat weer te geven, die publiek aantrekken. Maar denk dan wel goed na over wat je daar presenteert. Dus zorg voor enige uitleg daarbij. Zodat het ook inderdaad iets toevoegt. En als je ATC gebruikt, laat de toeschouwers daar ook (af en toe) wat van horen. Anders werken al die koptelefoons alleen maar als extra barriŤre tussen de piloten en de toeschouwers.

Al deze kritische kanttekeningen nemen overigens niet mijn grote waardering weg voor de inzet en vakmanschap waarmee al die mensen dagen voorbereiden, sjouwen, opbouwen en afbreken en ook nog uren in een benauwde zaal vriendelijk vragen beantwoorden waarop ze soms het antwoord al lang weer vergeten zijn. En voor zover ik kon peilen, wordt die waardering gedeeld door vele van de bezoekers. En bovendien is het best leuk om elkaar weer eens te zien en spreken, nietwaar?


Het thema cockpitbouw

Terug naar de kern van de zaak. We zijn natuurlijk allemaal een beetje gek met onze vliegsimulatoren en het geld dat we uitgeven aan weer een nieuwe PC voor weer een nieuwe meer eisende versie van FS, Fly!, Falcon of wat dan ook. Sommige zijn een beetje gekker, want die hebben aan ťťn PC en beeldscherm niet genoeg, maar moeten er 2, 3, 4 of meer hebben met ieder hun eigen beeldscherm voor voor- en zij-uitzichten, delen van panelen, een FMC of radar map. Of anders toch tenminste een paar extra grafische kaarten en monitoren en b.v. Wideview om dat alles aan te sturen? Met de nieuwste Boeiing en Airbus panelen kun je voorlopig nog een stukje vooruit!

En uiteraard doe je zonder joystick of stuurwiel en pedalen al helemaal niets. En een schakelpaneeltje van de Luchtvaart Hobby Shop? Zo ben je dan stiekem een soort cockpit aan het bouwen. Maar er zijn natuurlijk liefhebbers, die nog weer een stapje verder gaan. Die een zo echt mogelijk panel voor hun neus willen zien met correcte en werkende knoppen of weer een stapje verder: met een middenconsole met werkende throttle, flaps, speedbrake, die ook weer zelf meedraaien onder controle van de autopilot! Of je kunt natuurlijk zoals de LHS een min-of-meer complete DC3-cockpit van de sloop redden en in je winkel zetten. Ik heb gehoord dat daar binnenkort een Cessna-cockpit bijkomt?

Ook op dit weekend waren er vele, zeer uiteenlopende voorbeelden van zelfbouwcockpits. Zoals de 2-persoons Robinson helicockpit van Henk van Beest van de FSGG. Henk, in het dagelijks leven geen piloot, maar wel in het bezit van brevetten voor 2- en 4-persoons heliís, hoorde ruim een maand geleden van het thema van de bijeenkomst en dacht "daar moet ik wat aan doen". Dus bouwde hij in een maand een complete heli-simulator op basis van MS Flight Simulator.

De heli-simulator van Henk van Beest Uitzicht vanuit de helicopter

Met een paar autostoelen uit de sloop, een joystick voor de cyclic, een throttle voor de collective en pedalen voor de anti-torque. Met een beeldscherm dichtbij voor het panel en een beamer voor projectie van de scenery wat verderaf en groter. Zittend in de Mazda-stoel, met cyclic in de rechterhand en collective in de linker waan je je in een echte helicopter. En met de deskundige begeleiding van Henk van Beest ben je in no time "up and going". Op de stand van de Belgische FSCB stond overigens nog een helitrainer, waarvan de besturing nog "echter" was, maar de overall feeling van helivliegen wat minder.

Een ander voorbeeld van cockpitbouw is het Cessna panel van Ron Norp. Toen Ron zoín twee en een half jaar geleden een opleiding voor zijn privť-bevet volgde, wilde hij zo veel mogelijk oefenen. Zijn keuze viel op MS Flight Simulator, maar om het oefenen zo realistisch mogelijk te maken, creŽerde hij daarvoor ook een zo realistisch mogelijk Cessna-panel, waarop tenminste alle belangrijke knoppen en schakelaars te vinden zijn.

Hij bouwde daarvoor zijn eigen yoke en moest nog zelf uitvinden hoe hij de keyboardsimulatie moest realiseren, waarvoor hij een aantal keyboards sloopte alvorens een bruikbare te vinden. Maar als elektronicus lukt het hem uiteindelijk allemaal. Overigens is het panel alleen input. De output van meters en aanwijzers is via het normale FS-scherm. Samen me een paar pedalen een perfecte oefenset voor het doel van Ron en het ziet er bovendien meteen veel echter uit ook!

Het Cessna panel van Ron Norp Als je bij de Luchtvaart Hobby Shop werkt ....

Inmiddels hoeft het allemaal niet meer via zoín moeilijke weg, want met een kleine zak geld kun je in de Luchtvaart Hobby Shop ongeveer alle onderdelen kant en klaar kopen: flightyoke of joystick, throttle-eenheid met flaps etc, pedalen, radiostack en zelf te programmeren schakelaars om een compleet paneel met autopilot na te bouwen. Plus een aantal PCís en beeldschermen om de instrumenten, FMC (Flight Management Computer) e.d. weer te geven. Zie de combinatie van Gert van der Winden, medewerker van de LHS.

Maar het kan nog fraaier, want eind van dit jaar komt het jonge bedrijf TRC (The Real Cockpit) uit Rotterdam met een Cessna panel op de markt. Compleet met alle schakelaars , knoppen, autopilot, radiostack en zelfs alle instrumenten, die je normaal in een Cessna cockpit vindt. "Echt werkende" instrumenten, waronder snelheidsmeter, kunstmatige horizon, bochtaanwijzer, stijg/daalmeter, gyrokompas, ADF, OBI, brandstofmeter etc. En werkelijk bijna niet van echt te onderscheiden: zie de fotoís. De toekomstplannen: radiostack, autopilot, een 180 graden display, gebaseerd op 3 beamers en een moving platform met 6 assen. Het kan alleen nog net niet echt vliegen, maar zal werken met o.a. MS-FS, Fly!, X-Plane.

Bijna echt, het panel van TRC Even de instrumenten scannen

De Flight Simulator Club BelgiŽ (FSCB) is altijd een zeer geziene gast op de Nederlandse FS-dagen. De FSCB bestaat al ca. 9 jaar en heeft onder de ruim 300 leden o.a. een zeer actieve afdeling cockpitbouw. Het meest ongelooflijke project is wel de DC-3 cockpit van Jan Verley. Die bouwt eigenhandig een complete DC3-cockpit na. Helaas kon Jan dit keer zijn cockpit niet showen, zie daarom hieronder een plaatje, overgenomen van de website van de FSCB. Daarentegen had de FSCB wel de heli-trainer meegenomen (zie elders) en de A320 cockpit in opbouw, die in de Aviodome gedemonstreerd werd door Peter Faase.

DC3-pedestal van Jan Cuijpers De heli-trainer van FSCB

Inmiddels is daarvan het throttle-console gereed, evenals het glareshield met de autopilot en het overhead panel. Ook de bedrading van alle (dubbel uitgevoerde) knoppen en schakelaars is vrijwel gereed en aan de verdere elektronica voor de keyboard emulatie m.b.v. het Velleman systeem wordt hard gewerkt. Eventuele printkaarten worden zelf vervaardigd. Ook hiervan zijn verdere details te vinden op de website van de FSCB. Net als in werkelijkheid wordt de A320-cockpit uitgerust met sidesticks i.p.v. yokes.

Airbus 320 project van de FSCB Zie het overhead panel

Zoals bij de meeste zelfbouwcockpits van Boeiing en Airbus-modellen is de instrumentatie gebaseerd op het glass cockpit concept, o.a. van het Schiratti Magenta project en soortgelijke projecten. Het voordeel daarvan is dat voor de presentatie gebruik gemaakt kan worden van beeldschermen. Dus hoeven geen instrumenten nagemaakt te worden en hoeft ook niet uitgevonden te worden hoe de gegevens vanuit het vliegsimulatie programma uit te lezen en over te brengen. Alleen blijkt iedereen problemen te hebben met het vinden van de geschikte kleine maat beeldschermen.

Naast de FSCB stond een vergelijkbare A320 cockpit van Hans van Munster, lid van de FSC Midden Nederland. Een fraaie opzet, die nog wel minder ver uitgewerkt is, zie de foto. Ook hierbij zal gebruik gemaakt worden van het Magenta-concept voor de output. Evenals bij de B777 cockpit, waarvan het concept met een werkende throttle-console op de centrale stand van de FSGG stond. Voor nadere informatie over de stand van zaken bij de B777 cockpit zie de website van de FSGG.

A 320 cockpit-project van Hans van Munster Zelfbouw panel van frans van Broekhuijsen

In dezelfde buurt zat ook Frans Broekhuijsen met zijn zelf ontwikkelde joystick (verwisselbaar Fokker 50 en Mitchell B25) en panel. Zowel Broekhuijsen als van Munster waren via hun ethernet "lifeline" verbonden met het netwerk van de Midden Nederland groep, die elders midden in het museum zijn demonstratie hield (zie verderop). Ze konden dus live meevliegen, zelfs onder ATC-controle, want door het Faraday-effect van de Aviodome koepel werkten zelfs hun 27 Mc bakkies.

Minder opvallend, maar niet minder geslaagd was het Boeiing panel, waarmee Gerard Mark vloog bij de FSFAN Voorschoten. Ook hij heeft voor de keyboardsimulatie een (IBM)keyboard gesloopt en met behulp van de beschrijving van Pete Dowson parallel aan het normale keyboard aan de PC gekoppeld. De benodigde Velleman elektronica spullen heeft hij betrokken via de FSCB (zie boven), waar hij ook veel informatie heeft gekregen. Bij zijn panel heeft hij de autopilot van de B747 als voorbeeld genomen en daaromheen de andere functies gebouwd. Verdere informatie op de FSFAN website.

B747 panel van Gerard Mark Throttle-console van FSGG-project

Hiermee was de koek op cockpitbouw gebied nog niet op. Ook de FSGG-stand was grotendeels gericht op dit thema. Naast de al genoemde Robinson heli-simulatie en de B777 cockpit in opbouw stond daar een set-up met niet minder dan 7 monitoren, 3 voor resp. recht- en schuinvooruitzichten, en 4 voor verschillende delen van het panel. Geen wonder dat hier de spanning uitviel, al die PCís en monitoren samen vereisen samen bijna een eigen APU!

Is 7 monitoren wel genoeg? De Rocking Chair van Tjeerd Schouten

Verder was hier ook Tjeerd Schouten te vinden met zijn "schommelstoel", de pneumatisch aangedreven "Rock ín Ride", door hem zo aangepast dat hij de bewegingen van de scenery volgde, in plaats van de beweging van de joystick. Tjeerd is overigens ook een groot advocaat van X-plane, het door Austin Meier ontwikkelde en volgens hem superieure vliegsimulatie programma.

In het kader van cockpitbouw mag zeker de bijdrage van de VFS (Virtuele Flight School) uit BelgiŽ niet onvermeld blijven. Bij VFS, dat op 19 oktober officieel van start gaat, kan men een virtuele opleiding volgen, zowel theorie als praktijk. Voor die praktijk is zelf een B737 cockpit ontworpen en gebouwd, gebaseerd op het concept van de glass cockpit. Drie 19" beeldschermen zorgen voor het buiten-uitzicht, twee 17" en twee 15" schermen voor het volledige instrumentarium.Zes computers met in totaal 2000 Mb en 100 Gb diskruimte zijn in een netwerk gekoppeld en draaien MS Flight Simulator.

De cockpit van VFS, net echt VFS-cockpit in de nacht

Het glareshield met autopilot en een overheadpanel zijn voorzien van alle voor het normale gebruik benodigde en werkende knoppen en schakelaars. Ook een FMC is aanwezig. Alles zelfgebouwd. Maar het meest spectaculaire is wel dat het geheel is gebouwd op een beweegbaar platform, dat alle optredende krachten, bewegingen en versnellingen simuleert als in een echte vliegtrainer. Maar dan voor 200 Bfr (300 Bfr met instructeur) per uur.

Tenslotte bleek ook de Falcon-wereld niet onberoerd door het thema cockpitbouw. Bij de LowLand Display Tigers showde Eric "Ervani" van Nimwegen zijn zelfgebouwde cockpit mark 2, die overigens waarschijnlijk vervangen zal gaan worden door een mark 3. Zie zijn eigen zelfbouw-verhaal op de website van de LDT. Ook maatje Falcon-vlieger "Biggles" was er met een soortgelijk concept.

De Falcon4 cockpit van Ervani Binnenkort bouw van Mark 3!

Nog weer iets spectaculairder was de commercieel verkrijgbare F16 cockpit van Aimsworth, geshowd door Jerry Bielsma. Voor onder de É 5.000 (incl. transport en BTW) heeft u uw eigen F16, met alle stickers en 2 masterpilot panels. Wel nog een PC toevoegen met Falcon 4. Zie de fotoís, waaraan ik waarschijnlijk weinig hoef toe te voegen. Het is, zeker in pilotenuitrusting, waarschijnlijk net zo benauwd als een echte F16 cockpit.

De commerciŽle  Aimsworth cockpit En piloot Jerry Bielsma


De NL2000 scenery versie 2

Een ander highlight van het FS weekend was de presentatie zaterdag om klokslag 12.00 uur van versie 2 van de fraaie NL2000 scenery. Versie 2 bevat zeer veel verbeteringen. Dat betreft niet alleen de vliegvelden. Een aantal plekken, zoals de duinen en de Utrechtse heuvelrug zijn voorzien van hoogtereliŽf. Textures, zowel voor de steden en dorpen als de duinen, stranden en heide zijn aangepast, duizenden bomen geplant. En nog veel meer, zoals verbeterde wegen en waterwegen, alle molens en vele bruggen en andere objecten, zowel buiten de steden, als VFR-kenmerken, als daarbinnen. Je hebt aan een wegenkaart genoeg om VFR te vliegen. Boten en bootjes op het water, treinen e.d. zorgen voor een nog levensechter effect.

Presentatie van NL2000 V2 Texel, zie het duin-relief

De NL2000 club maakte er een levendige show van. Een prima voorbeeld van goede interactie met de bezoekers. Naast de presentatie van de nieuwe scenery werd er o.a. uitleg gegeven over scenery design in het algemeen. Ook kon men zijn "eigen" object laten bouwen en in de scenery plaatsen. Daarvoor was het voldoende om een aantal fotoís mee te brengen van de aanzichten van alle zijden en gegevens over plaatsing en oriŽntatie. Zo is o.a. Katwijk aan Zee nu voorzien van een kerkje. De nieuwe scenery kan worden gedownload (let op: 55 Mb!!!), maar zal ook te vinden zijn op de bij PC Zone meegeleverde CD.

Flightsim clubs

Behalve de genoemde themaís werd de basis weer gevormd door de verschillende FS clubs en VAís (Virtual Airlines), die hun meer of meer standaard presentaties gaven van vliegen in club- en netwerk- verband. Zowel bij FSFAN (Voorschoten) als AiRKZ (Beverwijk), Fly United (Veldhoven), FSC Midden Nederland als de FSGG werd de "normale routine" gevolgd van goed voorbereide vluchtplannen, die volgens standaard procedures (SIDís, STARís) worden gevlogen onder on-line en real-time ATC begeleiding. Steeds geroutineerder en professioneler, wat overigens de aansluiting van nieuwe vliegers en controllers nog wel eens in de weg kan staan.

FSFAN-team Alle oude kisten opgelijnd

Zo vloog de FSFAN Voorschoten o.a. een formatievlucht met oude vliegtuigen (DC2, DC3, DC4, DC6 in de buurt van San Francisco, in formatie onder de Golden Gate brug door. Wel eerst thuis geoefend!

De AiRKZ vloog een etappe in Zuid-Amerika van hun grote "Pole to Pole" project, waarmee ze in ongeveer een jaar de hele tocht van Antarctica naar de Noordpool willen afleggen. Daarin vliegen ze onder begeleiding van ATC elke keer een volgend traject, in groepen met steeds verschillende vliegtuigen en speciaal voor het traject gezochte sceneries. AirKZ gebruikt Pro Controller, Squawkbox en 27Mc "bakkies". In verband met de slechte multiplayer functie van FS2000 vliegt AiRKZ in clubverband nog steeds met FS98.

AiRKZ met de "pole-to-pole" trip Fly United!

Fly United was alleen zaterdag aanwezig met een klein clubje. Het vliegt normaal in het Novotel Eindhoven met FS2000, CH-Radar voor de ATC en Roger Wilco voor spraak communicatie. Ook Fly United is duidelijk aan het professionaliseren, maar kan nog wel wat aanwas gebruiken. Op 10 november wordt daarom een open dag gehouden op hun vaste plek in het Novotel.

FSC Midden Nederland vloog een schema met twee groepen, die ieder van een ander vliegveld vertrokken, maar ongeveer tegelijkertijd bij het vliegveld van bestemming aankwamen en daar dus netjes volgens de regels holding patronen moesten vliegen en onder begeleiding van ATC (Kees Poppes) werden binnengepraat. Midden Nederland vliegt met FS 2000, Schiratti Commander en een 27Mc netwerk.

De goed toegankelijke show van Midden Nederland Ad Ording kreeg heel wat vragen

Tenslotte de FSGG. Naast alle eerder genoemde activiteiten tenslotte legde de FSGG vooral de aandacht op instructie en uitleg van navigatie m.b.v. het programma NAV-BOX. Volgend jaar neemt de FSGG o.l.v. Jan Willem Knoppers de organisatie van het FS-weekend over. Er wordt al gewerkt aan een spetterende show. Voor meer informatie over alle activiteiten van deze grootste vliegsimulatie club van Nederland (meer dan 1300 leden) kijk op de website van FSGG.

Virtual Airlines

Het aantal aanwezige Virtual Airlines was dit keer beperkt. Allereerst was er (uiteraard) de TCA (Tradewind Caribbean Airlines) dat haar oorsprong 6 jaar geleden (1995) mede in Nederland had. Ook president Rainer Labie was aanwezig. TCA toonde een prachtig nieuwtje: de beta-versie van IWI (Islands of the West Indies) van Chris Wilkes. Een prachtige nieuwe scenery van het Caribisch gebied, dat er in FS2000 maar karig vanaf was gekomen, slechter dan de oude MS addon scenery.

IWI - Islands of the West Indies van Chris Wilkes, geshowd door de TCA

De bedoeling is dat deze scenery binnen enige maanden eerst beschikbaar komt voor FS2000 en kort daarop ook voor FS2002. De stand van TCA was mooi aangekleed met de "totempalen" met vergrote prints van screengrabs van de IWI-scenery, die veel aandacht trokken. Voor nadere informatie over de standaard activiteiten bezoek de website van TCA.

Ook aanwezig was Sabena VA uit BelgiŽ. In de directie van deze virtual airline zitten ook piloten, die werkzaam zijn bij de Sabena. Sabena VA is aangesloten bij de IVAO en is naar het voorbeeld van de echte Sabena zo professioneel mogelijk georganiseerd. Dat geldt ook voor het vluchtschema, dat van het schema van Sabena is afgeleid, evenals het vliegtuigpark en de vluchtprocedures.

Nieuwe piloten wordt in samenwerking met de IVAO een opleiding aangeboden met een examen. Ook worden andere activiteiten georganiseerd zoals bezoeken aan luchthavens, vliegmaatschappijen en luchtvaartmusea. Zie de website van Sabena VA.

Sabena Virtual Airline Ook AVSIM was weer aanwezig


Overig

Het Internet flightsim-magazine AVSIM was dit keer zelfs aanwezig met een eigen stand. Zie ook het verslag van het FS-weekend op hun website. Ook AVSIM hartelijk dank voor het grote aantal fotoís dat we mochten gebruiken.

Wie nog wat FS-spullen nodig had, kon terecht bij een grote stand van de Luchtvaart Hobby Shop, die een hele wal van Flight Simulator add-ons had opgesteld en ook goede reclame maakte met de al eerder genoemde cockpit-opstelling van Gert van der Winden.


Jos Grupping (joscmg@xs4all.nl)

Flight Simulator Geschiedenis